در حالی هفته آخر سال 86 در حوزه تئاتر را پشت سر می گذاریم که وقتی به ماه های گذشته نگاه می کنیم اتفاق خاصی را در روند تئاتری کشور شاهد نیستیم.
به گزارش تئاترما، آغاز سال 86 با افت در اجرای نمایش ها در سالن های تئاتری همراه بود. تئاتر شهر در این سال کار خود را دیرتر از موعد مقرر شروع کرد و علت اقدام به بازسازی این مجموعه تئاتری بود. در اردیبهشت ماه 86 رپرتوآر تئاتر های اجرا شده در سال 85 در مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
نمایش هایی نظیر “پنجره فولاد”، “ددالوس و ایکاروس”، “کالون و قیام کاستلیون” در مجموعه تئاتر شهر در این رپرتوآر به روی صحنه رفتند. شاید استقبال مجدد از این نمایش ها خوب بود ولی نمی توان آنها را به عنوان اتفاقی نو در حوزه تئاتر به حساب آورد. در این میان منحل شدن انجمن نمایش، استعفای حسین مسافرآستانه از ریاست انجمن نیز تأثیراتی منفی در هنرمندان و حوزه تئاتر به همراه داشت.
در کنار این رپرتوآر نمایش هایی نیز در مجموعه های سنگلج، مولوی، فرهنگسرای نیاوران، خانه نمایش به روی صحنه رفتند که غیر از معدودی از آنها باقی نمایش هایی نبودند که حتی مورد استقبال مخاطبان تئاتری قرار بگیرند. جشنواره هایی نظیر تئاتر بانوان و جشنواره تئاتر آیینی سنتی و جشنواره تئاتر دفاع مقدس در ایام تابستان نیز برگزار شدند که باز هم تأثیر و اتفاق جدیدی حتی در حوزه فعالیت خود نیز نداشتند.
البته جشنواره تئاتر آیینی و سنتی و جشنواره تئاتر بانوان به اقبال برگزاری آنها در شهر تهران اقبال حضور مخاطب را در خود داشتند. شاید تنها اتفاقی که در اواخر تابستان 86 رخ داد تعطیلی مجموعه تئاتر شهر بود که این خود شاید در ابتدا اتفاقی خوب می نمود ولی با گذشت زمان و تأخیر در بازگشایی مجدد آن تئاتر را دچار تزلزل کرد.
شاید در حین تعطیلی تئاتر شهر و تالار سنگلج در تالارهای مولوی، خانه نمایش و سالن های مراکز و نهادهای دیگر نمایش هایی به روی صحنه رفت و حشنواره هایی نیز برگزار شد ولی آنها را نمی توان به عنوان اتفاقات تئاتری خاصی در نظر گرفت زیرا تأثیری بر روند تئاتر کشور نداشتند. تنها جشنواره باعث می شدند که گروه های تئاتر شهرستانی اجراهایی را در آنها داشته و سپس به انتظار سال آینده بمانند.
تعطیلی مجموعه تئاتر شهر که خاستگاه تئاتری کشور است باعث شد که رکود و رخوتی در بین اهالی تئاتر حاکم شود. گروه هایی که خود را برای اجرا در فصل پاییز و زمستان آماده می کردند مدام زمان اجرایشان به تعویق می افتاد و همین امر به گروه و تمرینات آنها لطمه می زد و بلاتکلیفی باعث شد که بسیاری از آنها دست از تمرین بردارند.
در این میان اندک نمایش هایی نظیر “کوآرتت” محمدرضا کوهستانی، “اتاق شماره 6″ ناصر حسینی مهر و “یک سمفونی ناکوک” آتیلا پسیانی توانستند مخاطبان و علاقمندان تئاتر را در فصل پاییز به سمت خود بکشانند و باقی نمایش ها از اقبال خوبی برخودار نبودند و تحرک خاصی در بدنه تئاتر دیده نمی شد.
اما شاید تنها اتفاقات تئاتری در اواخر فصل پاییز و شروع فصل تابستان رخ داد و آن اجرای نمایش های “افرا” به کارگردانی بهرام بیضایی و “ملاقات بانوی سالخورده” به کارگردانی حمید سمندریان بود. که البته این دو اجرا نیز با اما و اگر های فراوان به روی صحنه رفتند. این دو استاد تئاتر با وجود نواقص و نبود سالن مناسب برای نمایش خود، کارهای خود را اجرا کردند و یخ تئاتر را به نوعی آب نمودند. البته سهم “مرغابی وحشی” نادر برهانی مرند را نیز نمی توان در این میان نادیده گرفت.
دیگر اتفاقی که تا حدی شکل گرفت ولی بی نتیجه ماند برگزاری بیست و ششمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به صورت گسترده در سطح تهران بود که باعث شد عده بسیاری از مردم با مقوله تئاتر آشنا شوند. این جشنواره دارای ضعف هایی نیز بود که باید بررسی می شد ولی بدون مقوله آسیب شناسی و بررسی به حال خود رها شد.
بعد از جشنواره نیز نمایش “ملاقات بانوی سالخورده” به کار خود ادامه داد و باعث شد که مخاطبان بسیاری به مجموعه بیایند. در این میان “تهرن” محمود استاد محمد نیز در جذب مخاطب موفق بود ولی باقی نمایش ها باز هم از اقبال خوبی برخوردار نبودند.
اکنون در حال نزدیک شدن به پایان سال 86 هستیم و وقتی باز هم به ماه های گذشته نگاه می کنیم شاهد گذشت زمانی هستیم که غیر از مقطعی کوتاه بدون هیچ اتفاقی سپری شد و نمی توان آنها را در بازه زمانی یکساله به عنوان اتفاقاتی بزرگ در تئاتر به حساب آورد. این ذهنیت وجود دارد که اگر با این نگاه هم وارد سال 87 شویم آیا می توان شاهد اتفاقی در حوزه تئاتر بود یا نه.
